Niềm vui "kép" đầu năm mới
Những ngày qua, không khí tại các "thủ phủ" cà phê như Đắk Lắk, Gia Lai dường như nóng hơn bao giờ hết. Không phải vì cái nắng của Tây Nguyên, mà vì bảng giá cà phê đang "nhảy múa" liên tục theo chiều hướng tăng.
Ghi nhận thực tế cho thấy, giá cà phê nhân xô trong nước đã có cú bứt phá ngoạn mục, tăng thêm hơn 2.000 đồng/kg chỉ trong tuần qua, chính thức thiết lập mặt bằng giá mới quanh ngưỡng 100.500 – 101.000 đồng/kg. Con số này thực sự là một giấc mơ nếu so với cùng kỳ năm ngoái, giúp bà con nông dân thở phào nhẹ nhõm, cải thiện đáng kể thu nhập trong bối cảnh chi phí phân bón, nhân công ngày càng đắt đỏ.
Sự sôi động này không chỉ gói gọn trong nước. Trên các sàn giao dịch lớn tại London và New York, sắc xanh cũng bao phủ khi giá Robusta và Arabica đồng loạt tăng mạnh. Hệ quả tất yếu của đà tăng giá này là một khởi đầu rực rỡ cho hoạt động xuất khẩu. Chỉ trong vỏn vẹn nửa tháng đầu năm, Việt Nam đã thu về khoảng 433 triệu USD từ việc xuất khẩu "vàng đen". Đây là một con số biết nói, khẳng định sức bật mạnh mẽ và vai trò trọng yếu của nguồn cung cà phê Việt trên trường quốc tế.
Giải mã "cơn sốt" giá và góc nhìn chuyên gia
Vậy điều gì đang thổi bùng "cơn sốt" giá này ngay đầu năm? Nguyên nhân chính vẫn xoay quanh câu chuyện muôn thuở: cung – cầu.
Thời tiết "đỏng đảnh" và bất lợi tại các vùng trồng trọng điểm toàn cầu, từ Brazil cho đến chính Việt Nam, đã làm dấy lên lo ngại sâu sắc về việc sản lượng sụt giảm. Nắm bắt tâm lý lo ngại thiếu hụt nguồn cung, các nhà đầu tư tài chính quốc tế đã tăng cường mua các hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro, trực tiếp đẩy giá lên mức đỉnh của nhiều tháng qua.
Nhìn nhận về hiện tượng này, chuyên gia nông nghiệp Trần Văn Khánh cho rằng đà tăng giá vừa qua phản ánh sự nhạy bén cực cao của thị trường trước các biến động về thời tiết và kinh tế. Tuy nhiên, ông Khánh cũng gửi lời cảnh báo chân tình đến bà con nông dân.
"Giá cao là tin rất vui, nhưng bà con cần tỉnh táo khi quyết định thời điểm bán hàng. Tránh tâm lý 'găm hàng' thái quá chờ giá lên cao nữa, vì thị trường luôn có nhịp điều chỉnh, rủi ro giá quay đầu là vẫn có. Chìa khóa cốt lõi để nông dân sống khỏe vẫn là kỹ thuật canh tác bền vững và quản lý chất lượng để nâng cao giá trị thực của hạt cà phê, chứ không chỉ trông chờ vào vận may của thị trường," chuyên gia này nhấn mạnh.
Đừng ngủ quên trên chiến thắng
"Cú hích" 433 triệu USD đầu năm là cơ hội vàng, nhưng để biến nó thành lợi thế dài hạn lại là câu chuyện khác. Ngành cà phê Việt Nam không thể mãi hài lòng với việc xuất khẩu cà phê nhân thô – nơi giá trị gia tăng thấp nhất trong chuỗi giá trị.
Sự tăng giá hiện tại là động lực tốt để các doanh nghiệp dồn lực vào chế biến sâu, từ cà phê rang xay đến các sản phẩm tiện lợi, nhằm nâng cao vị thế thương hiệu Việt, thay vì chỉ cạnh tranh bằng sản lượng.
Để làm được điều đó, sự bắt tay chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân trong một chuỗi liên kết bền vững là điều bắt buộc. Từ việc đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, khuyến khích nông dân áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến để đảm bảo nguồn hàng chất lượng đồng đều, cho đến việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để tránh rủi ro "bỏ trứng vào một giỏ".
Tận dụng tốt cơ hội tăng giá hiện tại, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản ứng phó linh hoạt sẽ là chiến lược khôn ngoan để ngành cà phê Việt Nam giữ vững "phong độ" trong năm 2026 đầy biến động.
